Intercyza jest to umowa przedmałżeńska, w której określone zostają stosunki majątkowe przyszłych małżonków przez wyłączenie, ograniczenie lub rozszerzenie wspólności ustawowej. To w intercyzie przyszli małżonkowie mogą postanowić, że w ich małżeństwie, od daty jego powstania, będzie obowiązywał ustrój rozdzielności majątkowej. Wówczas w ogóle nie powstanie majątek wspólny małżonków – każdy z nich będzie odpowiadał swoim majątkiem odrębnym za zaciągnięte przez siebie długi. Umowa majątkowa małżeńska powinna być zawarta w formie aktu notarialnego (art. 47 par. l kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – dalej k.r.o.), pod rygorem nieważności. Oznacza to, że umowa zawarta między przyszłymi małżonkami w zwykłej formie pisemnej, nawet z podpisem lub datą urzędowo poświadczonymi, ze względu na niezachowanie formy aktu notarialnego, będzie nieważna. Osoby podpisujące intercyzę muszą mieć pełną zdolność do czynności prawnych. U notariusza muszą się stawić oboje partnerzy, potrzebne im będą dowody osobiste i jeśli zawieramy umowę po ślubie, skrócony akt małżeństwa. Taka umowa wiąże od momentu zawarcia ślubu. Zgodnie z art.51 "Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego" , intercyza przedmałżeńska daje prawo każdemu z małżonków do zachowania majątku nabytego przed ślubem, jak i majątku nabytego później. Dysponuje nim i zarządza samodzielnie mąż i samodzielnie żona. Małżonkowie mogą w umowie zapisać, jakich czynności o charakterze majątkowym mogą dokonywać samodzielnie, a jakich wspólnie, jak każde z nich będzie odpowiadać za długi i z jakich majątków wierzyciel może ściągać dług, jak będą się rozliczać między sobą, gdyby ich małżeństwo ustało. Intercyza to dokument , którego treść małżonkowie mogą w dowolnym czasie zmienić lub go rozwiązać. Wymaga to sporządzenia nowego aktu notarialnego. Umowa o rozdzielności majątkowej może też być zawarta w trakcie trwania małżeństwa, jeśli małżonkowie nie chcą trwać w tzw. ustawowej wspólności majątkowej, która , według polskiego prawa, powstaje w chwili zawarcia małżeństwa i, jeśli nie podpisali intercyzy.

Rozdzielności majątkowej można także dokonać w czasie trwania związku małżeńskiego, poprzez zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej ( przed sądem – do dwóch lat wstecz lub przed notariuszem z dniem podpisania umowy).

 W przypadku zawarcia umowy majątkowej przed ślubem, wspólność majątkowa w ogóle nie powstaje, każdy z partnerów zachowuje swój majątek nabyty zarówno przed zawarciem związku małżeńskiego, jak i w trakcie jego trwania.

Każdy z partnerów może zarządzać swoim majątkiem bez zgody współmałżonka.

W przypadku zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej już w trakcie trwania małżeństwa, rozdzielność wstępuje w miejsce ustawowej wspólności majątkowej i wtedy małżonek zachowuje te składniki majątku, które przypadły mu w drodze podziału majątku wspólnego, oraz przedmioty nabyte już po wprowadzeniu rozdzielności.

Wspólność majątkowa ustaje w następujących sytuacjach:

- następuje unieważnienie małżeństwa (wspólność ustaje w chwili uprawomocnienia się wyroku sądu),

- na skutek rozwodu małżonków (wspólność ustaje w chwili uprawomocnienia się wyroku sądu),

- następuje śmierć jednego z małżonków albo obojga małżonków.

Po ustaniu wspólności, np. z powodu separacji, rozwodu każdy z małżonków otrzymuje połowę zgromadzonego wspólnie majątku, chyba że w intercyzie określili , komu po ustaniu wspólności przypadnie większa część majątku, np. żonie- 60%, mężowi- 40%.Jeśli któreś z małżonków wniesie o ustalenie udziałów, z uwzględnieniem stopnia udziału każdego z małżonków ,w powstawaniu majątku wspólnego, to sąd bierze wówczas także pod uwagę osobisty wkład pracy przy wychowywaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym. Powodem wniesienia do sądu takiej sprawy może być , np. uprawianie hazardu, gra na wyścigach jednego z małżonków. Od 2008 r .ustanowienia rozdzielności przez sąd może żądać wierzyciel. Art.52 paragraf 1a"Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego" mówi: Ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej może żądać także wierzyciel jednego z małżonków, jeżeli uprawdopodobni, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem

Poradę przygotowała:

adw. Edyta Dąbrowska-Ziemka, tel. 22/622 42 84