Zatrzymanie nieletniego ze środkami odurzającymi
Zgodnie z obowiązującą w Polsce ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii posiadanie środków odurzających jest zabronione, niezależnie od ilości oraz niezależnie od tego, jakie jest ich przeznaczenie. Przestępstwo stanowi zarówno posiadanie narkotyków celem ich rozprowadzania, jak i na tzw. „własny użytek". W przypadku zatrzymania nieletniego, który posiada przy sobie narkotyki, koniecznie jest niezwłoczne zawiadomienie jego rodziców lub opiekunów prawnych, albowiem przesłuchanie nieletniego możliwe jest wyłącznie w ich obecności (ewentualnie w obecności nauczyciela, czy przedstawiciela organizacji społecznej zajmującej się sprawami wychowawczymi - w razie gdy wezwanie rodzica, bądź opiekuna prawnego napotyka znaczne trudności lub jest niemożliwe). Trzeba jednak pamiętać, że w razie zatrzymania osoby powyżej 17.roku życia, organ zatrzymujący nie ma obowiązku zawiadamiania rodziców, nie muszą oni być również obecni w trakcie przesłuchania (chyba że nieletni tego żąda). Nieletni w razie zatrzymania ma identyczne uprawnienia jak osoba dorosła, tj. do uzyskania informacji o przyczynach zatrzymania i przysługujących prawach, wypowiedzenia się co do przyczyn zatrzymania, zawiadomienia rodziców o fakcie zatrzymania, skontaktowania się z adwokatem.
W zależności od wieku nieletniego posiadanie przez niego narkotyków będzie przestępstwem albo czynem karalnym w rozumieniu ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Jeżeli nieletni ukończył 17 lat, ponosi odpowiedzialność za przestępstwo na podstawie kodeksu karnego jak osoba dorosła. Może zostać zastosowane wobec niego tymczasowe aresztowanie, a Sąd może wymierzyć mu karę pozbawienia wolności. Jeżeli nieletni nie ukończył 17 lat, sprawę będzie rozpoznawał Sąd rodzinny, który może na czas trwania postępowania umieścić nieletniego w schronisku. Sąd może, w zależności od okoliczności sprawy i postawy nieletniego, zastosować wobec niego środki wychowawcze, jak np. nadzór odpowiedzialny rodziców, dozór kuratora, czy umieszczenie w ośrodku terapeutycznym. Może również umieścić go w zakładzie poprawczym (jeżeli przemawia za tym wysoki stopień demoralizacji nieletniego).
Jeżeli nieletni odpowiada za posiadanie narkotyków w postępowaniu karnym (tj. jak dorosły, po ukończeniu 17 lat) udział obrońcy w tym postępowaniu jest obowiązkowy. Jeżeli nieletni, bądź inna osoba nie ustanowią dla niego obrońcy, zostanie mu przyznany obrońca z urzędu. Obrona obligatoryjna nie jest równoznaczna z obowiązkiem udziału obrońcy we wszystkich czynnościach. Udział obrońcy jest obowiązkowy w rozprawie przed sądem pierwszej instancji, sądem odwoławczym i sądem kasacyjnym oraz w tych posiedzeniach, w których obowiązkowy jest udział oskarżonego, bez względu na to, czy obowiązek ten wynika z ustawy, czy z decyzji sądu.
Autor: apl. adw. Izabela Sakuła